{"id":7609,"date":"2022-02-18T17:36:26","date_gmt":"2022-02-18T16:36:26","guid":{"rendered":"https:\/\/zinegoak.com\/?page_id=7609"},"modified":"2022-03-17T10:23:58","modified_gmt":"2022-03-17T09:23:58","slug":"nolaizanesanbollera_ekarpenak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/nolaizanesanbollera_ekarpenak\/","title":{"rendered":"EKARPENAK"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_section full_width=&#8221;stretch_row&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1645696782605{padding-bottom: 20px !important;background-image: url(https:\/\/zinegoak.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/fondo_bollo.jpg?id=6808) !important;background-position: 0 0 !important;background-repeat: repeat !important;}&#8221;][vc_row][vc_column][vc_single_image image=&#8221;7636&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/EU\/euskal-opil-hiztegia\/&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7630&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera_bizipenak\/&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7631&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera_ekarpenak&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7632&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaesanizanbollera_hitzak\/&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7633&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/EU\/nolaizanesanbollera_sorkuntza\/&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_single_image image=&#8221;7821&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274054076{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Piperopila<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">JOSUNE ORTIZ (Lumatzako kidea)\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Duela 20 bat urte Donostin EHGAMen militatzen nengoela euskal lesbianok gure burua euskaraz izendatzeko beharraren gainean hausnartzen hasi ginan, ta hizkuntzarekin jolasean ari ginala berba bat otu jakun, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">piperopila<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Berba alaia zan eta bizipoza irudikatzen eban gure aburuz. Baina gerora lesbianok ez gendun berba hori erabili.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">10 urte geroago Iru\u00f1eako Lumatza taldean, hausnarketa berean aritu ginan gure izana modu ireki eta adiera anitzagaz adierazi gure gendulako. Gasteizko Katalinak taldeak <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">soropil<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> berba asmatu eben, gustau jakun eta gure kamisetetan halaxe izendatu gendun: Lumatza, Nafarroako soropil feministak. Sor gaztelaniazko <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">sororidad<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> edo euskarazko soroa, ortua, eta opila lotu gure genduzan. Baina taldekide batzuek gaztelaniazko <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">c\u00e9sped<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> berbagaz lotu eben eta iraingarri gisa hartu eben. Sekulako barne gatazka ekarrioskun kontu horrek. Ta gerora be berba horrek ez dau ibilbiderik izan lesbianen artean.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Egun ia 50 urterekin ez dut izena-izanaren lotura estuen beharrik sentitzen, uste dot garai honetan ez diogula horri bueltarik emoten, eta gazteek are gutxio. Identidade lausoak eta markarik gabeak ikusten dodaz nik inguruan. Ta pozten nau horrek. Gaur egungo izanak ez omen dau izen baten beharrik\u2026\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130155645\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/piperopila.mpeg\" type=\"audio\/mp3\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130155645-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/piperopila.mpeg&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp3&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">piperopila<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Soropila<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">AINARA ARTETXE (Katalinak bizikletaneko kidea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gasteizen ikasketak egiten nenbilela, Magisteritzako irakasle zen Amaia Alvarez Uria ezagutu eta lagunak egin ginan, irakasle-ikasle <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">continuum<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> horretan biak erdibidean topatzen gintzezan. Garai hartan Gasteizko bizikleteroak barikuetan elkartzen ziren eta masa kritikoa egiten zuten, bizikletarekin espazio publikoa okupatzeko ekintzak ziren, baina gu ez ginen identifikatzen hango giroarekin. Mugimendu feministako partaide ginenez, bururatu jakun emakume, feminista, lesbiana eta transentzako bizikleta talde bat sortzea: Katalinak bizikletan. Mekanika tailerrak ematen ere hasi ginen ahalduntze prozesu bat martxan jarriz.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Garai hartan hartutako infusioetan konturatu ginen ez ginela asko identifikatzen euskaldun gisa <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzakin, euskaraz gabezia bat zegoela lesbianak izendatzeko. Hiztegietan bila hasi eta ez genuen gustoko ezer aurkitu, beraz, pentsatu gendun guk bat asmatzea. Hitz jokoak gorabehera, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i> <i><span style=\"font-weight: 400;\">opila<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> bihurtu genuen eta sororitatea edo emakumeen arteko ahizpatasuna ere egotea nahi genuen: soropila hitza sortu zen. Belarrira \u201czoro piloa\u201d ere badakar hitz horrek. Gu pozik. Handik denbora batera, brikolaje denda bateko iragarkian soropilak saltzen zituztela ikusi genuen (gaztelaniazko <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">c\u00e9sped<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esan nahi omen du berba honek, eta guk jakin gabe\u2026). Baina hala ere, erabiltzen jarraitu dugu.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player177640713075001\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/Soropila.mp3\" type=\"audio\/mp3\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player177640713075001-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/Soropila.mp3&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp3&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">soropila<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274054076{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Pottorbero<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">AINARA SARASKETA (Pottors eta Klitoko kidea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nire orientazixo sexualan ingurun eukioten esperientzixek bilakaera bat eduki du. Hasiera baten ezin definitu hortan eon nintzen, gero kalin lesbiana bezela izendatzen nintzen, neskazale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zarautzen bizitzen hasi nintzenin oso berezi izan zan, inguru askoz askego ta dibertsuo topatu nula, eta horko lagunekin anekdota eta esperientzi desberdi\u00f1ek eduki nitun. Batetik musika talde bat sortu eta letrak asmatzeakun, ekintzak prestatzeakun, bai erabiltzen genduzen hitzak euskeraz: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">oialoka, maritxu, txirlajale, atzeko zulo zale<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, eta horrelako hitzak asmatzen edo erabiltzen genitun. Momentu baten sortu gendun mugimendu bat: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">pottorbero mugimendua<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Hor identifikatzen gi\u00f1an normatik kanpo geunden pertsona oro. Desio sexuala, bizitza, askatasuna nola bizi genun. Pottorbero hitz horren barrun hori definitu genun, askatasun sexuala eta abar. Garai hartan guretzat <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">pottorbero<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak zentzu asko izan zun eta oso berezia izan zan. Bestela <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza asko erabili izan det nire bizitzan, bollera politika bezela, heteroekin hitz egiterako ordun defendatu det izaera politikoa, ez du zertan emakume batekin oheratu beharrik, ikusgarritasuna irabazteko erabili izan det.\u00a0<\/span><\/p>\n<form action=\"https:\/\/zinegoak.com\/wp-admin\/admin.php?page=codepeople-media-player.php_settings_page\" method=\"post\">\n<div class=\"postbox\">\n<div class=\"inside\">\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130968882\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/pottorbero.ogg\" type=\"audio\/ogg\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130968882-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/pottorbero.ogg&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/ogg&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">pottorbero<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/form>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Bollojabetza<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">IRATI LEON (B.A.L.A.ko kidea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gasteizko B.A.L.A.n uste dugu gure lehentasun bat dela testuinguruan eta denboran borroka kokatu bat izatea, identitatea estrategia bezela hemengo errealitatera egokitu behar delako, EHtik ekiteko beharrezkoa zaigu gure glosategia sortzea, baina oso toki gutxi eskaini diogu erabiltzen dugun hizkuntzari, gure komunitateak behar dituen terminoak euskeratzeari. Hor hutsune bat dagoela ikusten dugu. Gauza zehatzak izendatzeko erdal terminoetara jotzen dugu. Oso idenitifikatuak sentitzen gara <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzarekin nahiz eta jakin ez dela euskal hitz bat. Hitz jokoetan erabili izan dugu, adibidez <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollojabetza<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> gure ponentzia aurkezteko jardunaldietan. Kolektibo bezela baditugu hainbat erresistentzia termino angloak erabiltzerako orduan, kostatzen zaigu nahiz ta erabiltzen ditugun (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">kuir<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">pinkwashing<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u2026).\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Euskaraldian pegatina batzuk atera ditugu ahobiziaren irudiarekin baino behatzak ta mingainarekin, zirikatzeko hizkuntza presente dugulako.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kontziente gara hizkuntzaren garrantziaz eta beharraz. Hausnarketa honen eskaerarekin eman diguzue aukera euskararekiko ze harreman eta ze konpromiso dugun jorratzeko. Baditugu ideia batzuk ja.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130165754\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/Bollojabetza.mp3\" type=\"audio\/mp3\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130165754-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/Bollojabetza.mp3&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp3&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">bollojabetza<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274069220{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Kuir<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">ARRATE HIDALGO (itzultzailea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Neuk <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> erabiltzen dut nire burua definitzeko, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bisexuala<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> gutxitan eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bisersuar<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">ambidiestra<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> etab. txantxetan eta konfiantza giroetan nabilenean. Beraz, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollo<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak erabiltzean, ez dut nire burua definitzen, baina bai nire lagunak, baita beste pertsona batzuk (idazleak, adibidez) ere. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> soilik testuinguru formalenetan edo senideen artean erabiltzen dut. Maileguei dagokienez, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">femme<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> ere erabiltzen ditut elkarrizketan, eta genero-identitateari begira, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">kuir<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta batzuetan <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">boi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> gisa definitu izan dut nire burua. Ingelerazko testuinguruetan nire izate bisexuala eta kuir garatu izanagatik izan daiteke, hein batean.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Euskarazko hitzak topatzeko ideia oso polita iruditzen zait, baina hizkuntzalari gisa susmatzen dut hori ez ohi dela benetan erabiltzen diren hitzak aurkitzeko\/finkatzeko bidea.<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Ulertu<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">DANELE SARRIUGARTE (idazlea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ni bollera nintzela konturatu nintzenean, atzera begira konturatu nintzen nire bizitzan izan nituen lagun batzuekiko beste erakarmenen bat ere eduki nuela. Pasa den urtean esperientzia horretan oinarritutako ipuin bat idatzi nuen, \u201cUlertzen?\u201d deitzen zena. Istorioan bi lagun elkartzen dira hamar urte eta gero eta pertsonai batek besteari esaten dio: \u201cAizu, ni zurekin maiteminduta nengoen\u201d. Eta hor, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">ulertu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> aditza bazen nolabait ere batetik ulertzea lesbiana zarela eta bestetik zerbait modu teorikoan ezagutu duzunean, praktikara noiz pasatzen den. Niretzat detaile polita zen gaztelaniaz askotan entzun dudalako \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">esa entiende<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d norbait bollera dela esateko. Gaztelania dakigun euskaldunok ulertzen dugu, noski, eta hor uste dut diglosiaren arrasto bat badagoela. Kuriosoa izan zen, testu hori Berrian publikatu zen eta gero publikatu zuten Kataluniako egunkari batean eta Galiziako beste batean, galegoz eta katalanez. Katalaneko itzultzailea ibili zen ez dakit zenbat lesbiana katalanei galdetzen ea nola esaten zuten haiek edo ea \u201culertzen\u201d hori \u201culertzen\u201d zen. Kuriosa da ze gaztelaniaz ez da publikatu testua, eta gaztelania zen nolabait erreferentzia horren iturria. Ulertzen hori nik ez dut inoiz erabili norbaiti buruz hitz egiteko, baina testuan beste adiera bat hartzen zuen eta horregatik egin nahi izan nion keinu hori.\u00a0<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player177640713074008\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/ulertu.mp4\" type=\"audio\/mp4\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player177640713074008-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/ulertu.mp4&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp4&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">ulertu<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274086564{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Kapaza<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">ANA I. MORALES (itzultzailea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nire interes pertsonal eta profesionalengatik adi ibiltzen naiz LGTBIQ+ komunitateko kideek bere burua identifikatzeko darabiltzaten euskarazko hitzen bila. 2017an Twitterren galdera bat bota nuen, <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">#LGTBQeuskaraz traolaren bidez<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">. Tamalez, ez nuen nik nahi beste erantzun jaso.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lesbianei dagokienez: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera, bollo, opil, torti, lesbi, lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, ezagunez gain, Katalinak taldeak sortutako soropila (sor+opila) aipatu ziren, baina azpimarratu gura nuke bereziki gustatu zitzaidan bat: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">kapaza<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Uste dut Alaine Agirre izan zela <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">kapaza<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> aipatu zidan lehena. Ez da termino espezifikoa lesbianentzat, hetero ez den edonorentzat balio du, gaztelaniaz <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cpersona que entiende\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esango litzatekeenaren parekoa da. \u201cKapaza zara edo ez zara kapaza?\u201d \u201cZugatik kapazitatu egingo nintzateke\u201d. Horra hor hizkuntzako hitz arrunt bat adiera berri bat hartuta. Asko gustatu zitzaidan eta bultzatzeko modukoa iritzi nion.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Inkesta horren bidez ere bildu nahi nituen espezifikoki <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esateko herri hizkeran erabilitako euskal hitz jatorrak. Adibidez, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Berbeta beroa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hiztegian <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Joxe-joxepa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> agertzen da (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Joxe-joxepia<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> Deba Ibarreko hizkeran). Egin dira herri hizkera bizia jasotzen duten hiztegiak, baina batzuk ez dira behar bezala digitalizatu edo ezagutzera eman, eta altxor ezkutuak gorde ditzakete.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bestalde, euskal ondarearen baitan jarraituz eta apropiazioaren bidetik (irain bat ohi zena harrotasun ikur bihurtuz), hor daukagu <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">marimutil<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">-en parekoa, eta nire ustez bultzada handia har lezakeena Fermin Zabaltzak itzulitako Leslie Feinberg-en <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Marimutil handi baten bluesa <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">liburuari esker. Euskarak baditu horren beste sinonimo batzuk, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">mariaker<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">marimotrailu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> adibidez, eta horiek ere errekupera daitezke.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hitz zaharrak esanahiberritzearen, hitz zaharren eredutik berriak sortzearen eta apropiazioaren ildotik jarraituz, interesgarria eta baliatzekoa iruditzen zaidan beste hitz bat <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">motxurdin<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> da (motx=alua+urdin=grisa), <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">neskazahar<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esan nahi duena. Ezkondu ez den emakume nagusiarekin identifikatzen da, gaitzespenez, zer esanik ez. Beharbada, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">motx\/motz<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">+adjektiboa osagaiekin jolastuz, neologismo interesgarriak sor daitezke (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">motxogorria<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">motxalaia, motxozalea, motxojalea<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">&#8230;)<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Mari-mutil handi<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">FERMINTXO ZABALTZA (itzultzailea)<\/span><\/em><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Mari-mutil handi baten bluesa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hautatu nuen Leslie Feinbergen <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Stone butch blues<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> liburuaren izenburua itzultzeko. Nire lehenbiziko joera izan zen AEBetako garai eta toki giro hartako hitz bereziak bere horretan hartzea: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">stone butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">he-she<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, etab. Baina nire ingurukoek gomendatu zidaten hitzak &#8220;hemengotzeko&#8221;. Orduan<\/span><b><i> mari-mutil<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> sartu nuen, eta, egia esan, logikoa iruditzen zait euskarak duen hitza erabiltzea. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">He-she<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esateko<\/span> <b><i>emazte-gizon<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> gomendatu zidan Itziar Diez Ultzurrunek; ez nuen ezagutzen: Orotariko Euskal Hiztegian dago, eta, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">he-she<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak bezala, &#8220;gizon femeninoa&#8221; edo &#8220;emakume maskulinoa&#8221; (nolabait esateko) adierak ditu.<\/span><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Stone Butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak esan nahi du &#8220;super mari-mutila&#8221;, eta, aldi berean, behintzat giro hartan, nonbait sexuan rol &#8220;aktiboa&#8221; (nolabait esateko) zuten, baina ez zuten uzten ukituak izaten. Askotan sexu erasoak jasandakoak eta oso zaurituak. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Stone<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza, orduko eta alde hartako argotean, \u201csuper&#8221; esan nahi omen zuen, baina liburuan &#8220;harri&#8221; adiera ere badu: &#8220;zure stonea beratzeko gai naiz&#8221;, edo horrelako esaldiak ere badira. Azkenean, <\/span><b><i>mari-mutil handi<\/i><\/b> <span style=\"font-weight: 400;\">aukeratu nuen. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Soft butch<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> ere agertzen da.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bestalde, izenburuak ere izan zuen eragina &#8220;mari-mutil handi&#8221; esamoldea aukeratzeko.<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\"> Stone Butch baten bluesa <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">ez zitzaidan gustatzen, sobera ingeles euskarazko liburu baterako. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Stone butch blues<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> bere horretan uztea ere bururatu zitzaidan; beste edizio batzuetan uste dut horrela utzi dutela. Baina, azkenean, euskal irakurleari atseginagoa euskaraz izanen zitzaiola pentsatu nuen.<\/span><\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274120363{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Neskazalea<\/strong><\/h1>\n<p><strong><em><span style=\"font-weight: 400;\">AMAIA AGIRRE (bertsolaria)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u201cZeinek betetzen du zuen etxian gizonaren rola?\u201d \u201cNola?\u201d<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nik oso gutxitan sentitu det jendaurrean nere identitate sexualaren berri emateko premia, ama izan nintzan arte. Baina ama biologikoa ez izateak ere badu bere zerikusia batzuetan. Mila aldiz esan behar izaten det: \u201cBai, bi ama gera, gure umeek bi ama dituzte. Bi neska gera. Nire bikotekidea neska da, bai, neska\u201d. Beti azalpenak ematen aritu behar izan det, jendearen buruan umeek aita eta ama dauzkatelako. Inor ez da pentsatzen jartzen haur batek bi ama izan ditzakeela, edo aita bakarra, edo ama bakarra, edo bi aita, edo harrerako gurasoak eta biologikoak.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nik nire buruari lesbiana deitzea urte askotan kosta egin zait, egiari zor, baina ziurrenik oharkabean nire identitate sexuala ukatzen aritu naizelako, eta ez nekielako zer gertatzen zitzaidan. Ez zait nire buruari bollera edo lesbiana edo homosexuala deitzea ateratzen oraindik ere zenbait lekutan. Heterosexualek behar hori sentitzen dute? Irakaslea naiz eta ikasleen aurrean duela gutxi arte ez dut lasai esan lesbiana naizela. Gai honetan asko aurreratu degula esaten degu, baina ez da hala. Oraindik ere ikasle askok nazka aurpegia jartzen dute, edo parragurea ateratzen zaie. Komentario desatsegin baten bildurra daukat oraindik ere! Pentsa! Nire bikotekidea neska dala esaten det, edo bi ama gerala.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bertsotan egia da oso lasai erabiltzen ditudala <\/span><b><i>bollera<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><b><i>lesbiana<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak. Baina egunerokoan, egia esan, ez ditut saihesten baina erabat eroso oraindikan ez naiz sentitzen. Uste det ez naizela etiketazalea, seguru asko oinarrian egongo da bildurtxo hori. Euskaraz <\/span><b><i>neskazalea<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> esango nuke, baina horrek ere ez nau gehiegi konbentzitzen. Gehien erabiltzen detena eta ni gehien identifikatzen naizena lesbiana da, dudarik gabe. Ez det izendegia batere menperatzen, ezta maileguak ere.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Anekdota bat kontatzearren, duela bi edo hiru aste ertzainek kontrol batean gelditu gintuzten, bost gindoazen kotxian: nere bikotekidea, hiru alabak eta ni. Maskarilarik gabe gindoazelako maskarila jarri behar genuela ohartarazi ziguten. Nik esan nien familia bat ginala. Ez det uste azalpen gehio eman behar danik. Familia liburua ateratzera kondenatu behar al gaituzte aldiro? Gizarte motz honi beti azalpen luzeak ematen aritzeaz nazka-nazka eginda nago!<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130953924\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/neskazalea.ogg\" type=\"audio\/ogg\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130953924-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/neskazalea.ogg&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/ogg&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">nezkazale<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Kukoitz<\/strong><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">ELI PAGOLA (bertsolaria)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nik neronek <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> bereiztu <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">egiten<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> ditut, nire inguruan behintzat praktika sexuala eta hautu politikoa bereizteko erabiltzen dira. Lesbiana batek ez du zertan bollera izan, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak harremanen atzean dauden praktika asko zalantzan jartzeko bidea izan daitekeelako. Egia da erdal izendegia dela, baina ez naiz hain arrotz sentitzen, seguru asko horrela ikasi ditudalako. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza ez dut gustoko eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak ere azkure dexente ein izan dit, ez nun erabat nere sentitzen erdal kutsukoa delako, beste hitzen bat behar nun, baina egia da beste alternatibarik ez dugula aurkitu, eta mailegua naturalizatu ein detela.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Guk lagun artean inoiz, ez batere serio, <\/span><b><i>alujale<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza erabili izan degu. Kontestu umoretsu horietan, ez bereziki egunerokoan sartu nahiko intentzio batez, baizik eta jolas moduan, erabili izan ditugu baita ere <\/span><b><i>kilkerra<\/i><\/b><b>, <\/b><b><i>trikua<\/i><\/b><b>, <\/b><b><i>marrubia<\/i><\/b><b>, <\/b><b><i>sasipeko masusta<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u2026\u00a0 Badakit Oarsoaldean lesbiana esateko <\/span><b><i>kuku<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> eta <\/span><b><i>kukoitz<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak erabiltzen direla. Esan didatenez, Azkoitian Kuku Herri izeneko auzoa dago, eta izen bereko aterpetxean, EHGAMek kanpaldiak egin zituen 2011 eta 2012 urteetan. Beharbada, lotura izan dezake?<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130113877\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera\/elipagola.mp3\" type=\"audio\/mp3\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130113877-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/nolaizanesanbollera\\\/elipagola.mp3&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp3&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">elipagola<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274120363{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><strong>Lumatza<\/strong><\/h1>\n<p><strong><em><span style=\"font-weight: 400;\">ANA JAKA (bertsolaria)<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p>Niri ere esaten zidaten:<\/p>\n<p>zelako ibilkera, eta, ene bada,<\/p>\n<p>ilea, horren motza&#8230;<\/p>\n<p>Orduan bezala, orain ere<\/p>\n<p>ezin dut ulertu<\/p>\n<p>nabari ez zaidala baldin badiote,<\/p>\n<p>edo esajeratu<\/p>\n<p>ez dela egin behar,<\/p>\n<p>hori dela benetan gustuko ez dutena.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lehoi bati ez dio inork<\/p>\n<p>adatsa aurpegiratu,<\/p>\n<p>ez lore-hostoen dirdaia<\/p>\n<p>orkideari.<\/p>\n<p>Inork ez ditu inoiz<\/p>\n<p>euria, odolaren gorria<\/p>\n<p>heriotza<\/p>\n<p>fartsatzat hartu.<\/p>\n<p>Inork ez zion eguzkiari<\/p>\n<p>etxean geratzeko esango,<\/p>\n<p>edo klubera joateko, bistatik urrun,<\/p>\n<p>izar zintzoen antzera.<\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player177640713084864\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Lumatzak.m4a\" type=\"audio\/mp4\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player177640713084864-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/02\\\/Lumatzak.m4a&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp4&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">lumatza<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Venusiar Kuiar<\/b><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Ainhoa G\u00fcemes (artista)<\/span><\/em><\/p>\n<p><b>Venusiar kuiarrok garela esatea, \u201cez garela mundu honetakoak\u201d baieztatzea da.\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Iraganera begira jartzen banaiz, eta ez bakarrik iragan urrun bateko bizipenetan, baizik eta azken hamarkada honetako esperientzian arreta jartzen badut, poz handia ematen dit baieztatzeak jirabira, desbideratze, jauzi guzti guztiek: bai igoera heroiko eta gozagarriek, bai erorketa zentzugabe eta basatiek, hilgarriek, pertsona \u201cabiektu\u201d gisa konformatu nauten bitartean neure burua asmatzen ere lagundu didatela. Egia esan, lekuz kanpo egon naiz askotan, errealitatetik at sarritan, edozein identitate-konbentzioren antipodetan kontent galdua ibili naiz.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Geldirik egon gabe, neure burua birsortzen jarraitzen dut, izatearen eta ez izatearen joko maltzur eta fantastiko honetan buru-belarri, beti ere normaltasunetik ihes egiteko eta tolesturan bizitzeko irrikan. Venus baita existentziarik ezaren tolestura, pirata libertarioak iristen diren irla, eta oasi bat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gero eta gehiago gustatzen zait ezkutatzea, inork ez dezan jakin nor naizen orain, ez zein gorputzekin gozatzen dudan, ez zein bidaiatan ontziratzen naizen. Argi daukat \u201cmundu honetakoak ez garenok ez garela mundu honetakoak\u201d, eta kitto!, ez dago azaldu beharrik, begien bistan baitago: izaki estralurtarrok, Venusiar kuiarrok hain arraroak, desegokiak eta moldakaitzak al gara, non jada ez baikara sartzen ezein definiziotan? Askoz hobe!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zalantzarik gabe, hizkuntza dugu aurretik, baina materia hizkuntzaren aurretik doa, eta isiltasunak (materiaren aurretik doanak) gero eta ozenago eta inkoherentzia handiagoz egiten du oihu. Agian besteei utzi behar diegu lasai eta haien kabuz izaten, gu geuk geure buruari norbera izaten uzten diogun heinean, eta bakean egon, ez gerran, nomenklaturarik gabe, blindajerik gabe, bi ahoko armarik gabe, puntu etenen arteko txistu isil eta adierazgarria besterik ez delarik, marrubi bat, lore sorta bat edo triku bat izanik.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Atzetik datozenei arrastoa, lekukotza utzi edota sonoritatea eman behar badiot izatearen eta azken finean ezer edo inor ez izatera iristearen gai konplexu honi, esan beharra dut, bollera politikoa, bisexual praktikantea, transfeminista autista eta euskalduna adopzioz izan baino lehen, Euskal Herrira migratu zuten emakume andaluziarren biloba eta alaba naizela; nire familiako lehen euskalduna izanik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ez litzaidake inportako den dena galtzea eta neure burua berriro asmatzera behartua egotea, ez diet beldurrik hastapen eta amaiera erradikalenei.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dena den, errugabetasuna da galtzeko prest ez nagoen altxor bizi-bizi, eder eta zaurgarri hori. Gure amona sevillarrak erakutsi zidan, bere inozentziarik politenarekin, hobekien maitatzen dakidan guztia; bere lagunak Bilboko alde zaharreko putak eta ijitoak ziren, eta haien artean hazi nintzen haurtzaroan. Lehen aldiz esan nionean emakume batekin maitemindua nengoela, amamak segidan erantzun zidan: &#8220;Zure aitite ere marikoia zen&#8221;. Eta bai noski, nire aitite garai batean txapero izan zen, beraz, gure amamari ez zitzaion arrazoia falta!<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274120363{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Lesbiana<\/b><\/h1>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Pilar Mendibil (militante lesbofeminista)<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pilon esaten badidate ere, Pilar Mendibil deitzen naiz eta Euskal Herriko mugimendu feministan militatu dut urte luzez. Donostiako Emakumeen Asanbladan aritu nintzen eta Lesbiana Feministen Kolektiboen sortzaileen artean egoteko zortea daukat. Hortaz, horrelako historial batekin, ezagun dut urte batzuk dauzkadala. 56, hain zuzen ere.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Niretzat, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> euskarazko hitz bat da, nazioartekoa den heinean. Guk horrela esaten genion gure buruari eta izen horrekin joan ziren ere guk antolatutako talde zein jardunaldiak. Lesbianak eta feministak, hurrenkera horretan. Madrilgo lagunek &#8220;feminista lesbiana&#8221; esaten zuten eta, gezurra badirudi ere, eztabaida politiko baten ondorioz erabaki genuen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nire sentsazio pertsonala da urteotan diskurtsoan joan direla sortzen beste kontzeptu batzuk: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">heterokuriosa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">heteropero<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">&#8230; lesbiana izendatzeko beste batzuk&#8230; baina guk ez genituen erabiltzen. Ez euskaraz, ez gazteleraz. Nahikoa lan genuen lesbiana ginela esatearekin\u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hala ere, ni baino gazteagoak diren lesbiana feministekin saretuta jarraitzen dut eta ez dut inoiz horrelakorik ez esan, ezta gure artean entzun ere. Euskaldun giroan ari naiz. Errezelua daukat (edo horrela bizi dut nik) giro ez-formal jakin batzuetan izan daitekeela. Niretzat &#8220;opilak&#8221; beste gauza bat dira baina, tira, ondo etorriak beti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Genealogiari dagokionez, espero dut Lesbiana Feministen kolektiboak gogoan izatea. Eta, noski, 1989an atera genuen &#8220;Zergatik zara heterosexuala?&#8221; kartel marabillosoa, gerora Espainian ere atera zutena (gazteleraz, noski).<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Bekatorosak<\/b><\/h1>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Dom Campistron (marrazkilaria)<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ni sortu nintzen Baxenafarroako herri ttipi batean. Handitzean, LGTBK hiztegia ez genuen batere entzuten. Homosexual eta <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">p\u00e9d\u00e9<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzak entzuten ziren irain gisa. Lesbiana hitza ez nuen sekula ere entzun. Nik 16 urte nituelarik, maitemindu nintzen neska batez, eta pentsatzen dut nihaur eta nire lagunak dugula lehen aldikoz hitz hori baliatu gure artean. Gero bidaiatu nuen eta hitz anitz ikasi nituen beste herrietan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Orain ez dakit soberan nola definituko nukeen ene burua. Nire sexualitatea aldakorra da eta, beraz, dependitzen du, egiazki, norekin mintzatzen naizen. Lesbiana hitza gustatzen zait, militantzian hartzen dut edo, bertze LGTBK jendearekin, erranen dut lesbiana naizela. Zenbaitetan, jende horiek jakitate pixkat gehiago dutelarik, erranen dut kuir naizela, eta orohar erraten dut LGTBK familiakoa naizela.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Berriki, atera dut liburu bat, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bekatorosak<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> deitzen dena, Elkar argitaletxearekin. Aditu dut jende batzuk bekatorosak hitza baliatzen zutela errateko LGTB zirela, eta niri biziki gustatzen zait ideia hori. Beraz, nik ere baliatzen dut: pertsona hura bekatorosa dela edo ni bekatorosa naizela. Bekatorosa hitza bera txiste bat da, katolizismoaren kontrakoa. Herrian igandero joaten ginen mezara; beraz, erlijioa ene kulturaren parte bat da, nahi ala ez. Bistan da homosexualitateak ez duela leku handirik izan, ezta emazte indartsua izateak ere. Hara, bekatorosak gira batzuentzat eta asumitzen dugu, nahiago dugu bekatorosak izan kristauak baino.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nik ez dut hitzekin anitz lan egiten, ilustratzailea bainaiz. Nik sinesten dut irudietan, eta nire lanean ari naiz erakusten zer den LGTB euskalduna izatea, nola irudikatu nahi ditugun LGTB nortasunak Euskal Herrian eta hori desberdina izan daitekeela beste herri batekin konparatuz. Biziki interesgarria antzematen dut hiztegi berria osatzea, bai hitzekin eta bai marrazkiekin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Baxenafarroa aski ingurumen sexista da oraindik ere, eta tradizioak ematen du euskaldunaren irudi jakin bat: fededuna, heterosexuala, etxe batekin, familia batekin, haurrekin\u2026 Baina pentsatzen dut euskaldun batzuentzat haien nortasuna eta hizkuntza borrokatzeak, errespetua eskatzeak, errazten duela beste minoriak ulertzea. Nik hori sentitzen dut abertzale munduetan; biziki goxoki naiz ene sexualitatearekin eta ene nortasunarekin, irekidura bat eta elkar ulertze bat aurkitzen dudalako.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bada bide bat egiteko, borroka feministarekin batera, baina iruditzen zait gero eta jende gehiagok asumitzen dutela nor diren, ulertzen dutela badutela haien lekua euskal kulturan, prentsan, telebistan eta baita herriko plazan ere. Beraz, esperantza handiz jarraitzen dut borrokatzen.<\/span><\/p>\n<h3 id=\"avp_display_shortcode\"><div id=\"ms_avp\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><audio id=\"codepeople_media_player1776407130287584\" class=\"codepeople-media classic-skin\" preload=\"none\" style=\"max-width:99%;box-sizing:border-box;margin-left:auto;margin-right:auto;margin-top:2px;\"><source src=\"\/\/zinegoak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/DOM.mp3\" type=\"audio\/mp3\" \/><\/audio><ul id=\"codepeople_media_player1776407130287584-list\" class=\"no-playlist\" style=\"display:none;\"><li value=\"{&quot;source&quot;:[{&quot;src&quot;:&quot;\\\/\\\/zinegoak.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/02\\\/DOM.mp3&quot;,&quot;type&quot;:&quot;audio\\\/mp3&quot;}],&quot;track&quot;:[]}\"><span class=\"cpmp-annotation\">DOM<\/span><\/li><\/ul><noscript>audio-and-video-player require JavaScript<\/noscript><div style=\"clear:both;\"><\/div><\/div><\/h3>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274120363{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Aldrebestu<\/b><\/h1>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Mar\u00eda Mur (Consonni argitaletxe eta ekoizlearen zuzendaria)<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nire bizipenak lesbiana bezala <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">euska\u00f1olez<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> dira, ze euskeraz bizi baino gehiago, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">euska\u00f1olez<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> bizi naiz. Urtero nahi dut hori aldatu eta nire euskera hobetu, eta nire bizitza <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">euskaldunizatu,<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> baina beti bukatzen dut berdin. Nahiz eta irratia euskeraz entzun edo euskeraz irakurri edo lagunak eta familia euskalduna izan, oraindik hizkuntza biak elkartrukatzen ditut eta inoiz ez zait iruditzen euskaldun egokia edo osoa naizenik. Idazle euskaldun lagun batek esan zidan euskeraz bizitzea lan izugarria zela, eta egia da. Beraz, horrela da bebai nire nortasun sexuala lantzeko era, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">euska\u00f1olez<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Euskeraz <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">neskazale<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> erabili izan dut baina testuinguru formaletan, hitzaldietan, adibidez. Bestela, nire <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">euska\u00f1olez<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">lesbiana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> edo <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> erabili izan dut beti. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> ideia, gainera, gustuko dut; iraina izan dena harrotasuna bihurtu. Bikotekide euskaldunak izan ditut eta egunerokotasunean <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza erabili dudala esango nuke. Bai euskeraz edo bai gaztelaniaz, bi horiek erabiltzen ditut asko. Gero, txantxetan, lagunen artean <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">invertida<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza eta euskeraz <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">aldrebestua<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> erabili izan dugu, baina ez nago ziur itzulpen zuzena ote den.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lan handia izan da lesbiana izatea eta urte askotan ez da erraza izan neure burua aurkeztea. Hasieran, bisexuala, baina Beatriz Gimeno hitzaldi batean entzun eta gero, lesbiana nintzela erabaki nuen. Niretzat hau garrantzitsua izan da beti: erabiki politiko bat dago nire burua lesbiana bezala aurkezten eta bizitza lesbianoa bideratzen; erabaki politiko bat dagoen bezala euskeraz bizitzen. Hortik ere <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">bollera<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitza egokia dela iruditzen zait. Esango nuke euskeraz ez dudala inoiz hausnarketa sakona egin. Orain bai, zuen galderaren eta lanaren ondorioz, hasi naiz pentsatzen.<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Kapaz Herria <\/b><\/h1>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Alaine Agirre (idazlea)<\/span><\/i><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Askotan sentitu dut bollera izateko (lehenago horrela definitzen nuen neure burua, bisexualtasunaren eredu faltan) eremu erdaldunetara egin behar genuela ihesi (Bilboko Badu, Bizitza, Kukusoak eta hauek izan ziren gure salbazioa, baina euskarari lekua kentzea izan zen ordaindu beharreko peajea); eta, alderantziz, ezker abertzalekoak izanda, Herrikoan asko ibiltzen ginen, baina deseroso hor ere, gure kapazitateek lekurik ez zeukatela sentitzen baikenuen.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hortik dator, hain zuzen ere, Kapaz Herria sortu beharraren aldarria: Herrikoak kapaztu eta kapaz mundua euskalduntzeko beharra. Hori dena, parrandatik eta dantzatik: Kapaz Herriatik tourra izaten zen ligatu ahal genuen herrietatik joatea, txosnak eta alabatxinak (txosnei izen hori jarri zitzaien Bermion, generoaren ikuspuntutik: <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">txo<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> mutilari esaten zaionez, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">txosna<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzaren parekidea, femeninoan, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">alabatxinak<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> litzateke, neskei <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">alabatxi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> esaten baitzaie) kapazitatzea. Alegia, ez sexiliatu behar izatea, gu geu izan ahal izateko.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Horrekin lotuta, burura datorkit txosnetara eta alabatxinetara La Prohibida abeslaria, drag queena dena (uste dut hala definitzen dela), etorri zenekoa. Ezin harroago geunden, halako espazio batean kapazitateak protagonismoa hartuko zuelako, gau batez bederen, eta hantxe geunden, lehenengo filan, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">dandolotodo<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> eta sujetadorak airien, artista erasotzen hasi ziren arte, edarietako izotzak botaz. Momentu gogorra izan zen, gure inguruko jendea eraso hori egiten ikustea. Ezin erantzun hobea eman zuen La Prohibidak, inoiz ahaztuko ez zaidana: bizitzan izotzak baino askoz gauza okerragoak bota zizkiotela esan zuen, eta argi zeukatela erasotzaileek, izotz kubo batzuekin <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">show<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">a geldituko zutela uste bazuten. Bere erantzun horrekin ahaldundu ginen, are gehiago.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Orduan oso kontziente ez baginen ere, deseroso sentitzen ginen zapalkuntza bien artean bat aukeratu behar izatea lantzean behin, bizirauteko. Herrikoan nahi dugu parranda egin, baina ez digute Fangoria musika jartzen, eskatzen diegunean. Badulaken sentitu ginen libre, baina nahiko genuen hango libertatea Bermeoko zein Gernikako edozein tabernetara eraman.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Horregatik da inportantea niretzat zuen (gure) proiektu hau. Bien arteko intersekzioan egon garelako gutako asko, oso ondo inon egokitu barik.\u00a0<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274120363{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h1><b>Bartola\u00a0<\/b><\/h1>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">Maialen Arzallus eta Xabier Sukia (bertsolariak eta telebista-aurkezleak)<\/span><\/em><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">ETB1eko <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Biba zuek!<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> arratsaldeko magazineko aurkezleek, &#8220;Nola esan\/izan bollera euskaraz&#8221; proiektuaren berri eman ondoren, lesbiana euskaraz esateko <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Bartola <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">proposatu zuten; <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">maritxu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> gayak izendatzeko erabiltzen delako eta \u201cMaritxu nora zoaz\u201d kantu herrikoia gogoan izanda (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Gay Hiztegia<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">ren arabera, \u201czentzu bikoitz hetero-homoz jositakoa). Gainera, euren hitzetan, bartolak <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">tortola<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> hitzarekin errima egiten du.<\/span>[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][\/vc_section][vc_section full_width=&#8221;stretch_row&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1614959649524{padding-bottom: 50px !important;background-image: url(https:\/\/zinegoak.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/fondo_bollo.jpg?id=6808) !important;background-position: center !important;background-repeat: no-repeat !important;background-size: cover !important;}&#8221;][\/vc_section]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_section full_width=&#8221;stretch_row&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1645696782605{padding-bottom: 20px !important;background-image: url(https:\/\/zinegoak.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/fondo_bollo.jpg?id=6808) !important;background-position: 0 0 !important;background-repeat: repeat !important;}&#8221;][vc_row][vc_column][vc_single_image image=&#8221;7636&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/EU\/euskal-opil-hiztegia\/&#8221;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7630&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera_bizipenak\/&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7631&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaizanesanbollera_ekarpenak&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7632&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/nolaesanizanbollera_hitzak\/&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;7633&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; onclick=&#8221;custom_link&#8221; link=&#8221;https:\/\/zinegoak.com\/EU\/nolaizanesanbollera_sorkuntza\/&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_single_image image=&#8221;7821&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][vc_column_inner width=&#8221;1\/4&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1614274054076{background-color: #ffffff !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text] Piperopila JOSUNE ORTIZ (Lumatzako kidea)\u00a0 Duela [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-7609","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7609"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8062,"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7609\/revisions\/8062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zinegoak.com\/EU\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}